Yerel Haberler

Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyi (Türk Konseyi) 10 yaşında

Moskova Anlaşması öncesinde müzakereler için Rusya’ya giden heyette yer alan Yusuf Kemal Bey, Ankara’dan ayrılmadan bir gün önce Mustafa Kemal Paşa ile görüşmüş ve “Paşam Ruslar Nahcıvan üzerinde ısrar ederlerse ne yapalım? diye sorunca “Nahcıvan Türk Kapısıdır. Bu hususu nazar-ı itibara alarak elinizden geleni yapınız” cevabını almıştı.


Anlaşmayla, Nahçıvan’ın Azerbaycan’a bağlanması Mustafa Kemal Paşa tarafından olumlu karşılanmış ve Ankara’ya dönen Yusuf Kemal Bey “ Muhterem Paşam! Nahcıvan üzerinde elden geleni yaptık” deyince Paşa, “Yusuf Kemal Bey! Kapımız mevcudiyetini muhafaza ediyor, bizim için mühim olan budur.” cevabını vermiştir. (İbrahim Ethem Atnur, Osmanlı Yönetiminden Sovyet Yönetimine Kadar Nahçıvan: 1918-1921; Türk Tarih Kurumu, Ankara, 2001; syf. 439-441.)

Mustafa Kemal Atatürk’ün “Türk Kapısı”, Kazım Karabekir Paşa’nın “Şark Kapısı” olarak nitelediği Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti, Türk Cumhuriyetleri arasında Türkiye’yle fiziki toprak bağlantısı bulunan tek toprağa sahip olması nedeniyle sadece Türkiye için değil aynı zamanda Türk Dünyası coğrafisi için çok önemli bir anlam taşımaktadır.

Üzerinden geçen uzun yıllardan sonra 3 Ekim 2009 tarihinde Nahçıvan’ın ismini bir kez daha tarihte önemle duymaya başladık. Belki bir çokları tarafından bilinmeyen Nahçıvan tüm dünyada duyulmaya başladı. Dönemin Kazakhstan Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayevin önerisi ile 3 Ekim 2009 yılında Türk Konseyinin temeli Nahçıvan Anlaşması ile atılmış oldu.

Türk Konsyei kurulduğu günden itibaren amacı doğrultusunda çalışmalar yapmaya başladı. Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Türkiye olmakla kurucu üye devletler her fırsatta Türk Konseyine destek olmaya çalıştı.

Bu günlerde Türk Konseyi 10. Kuruluş yılını kutlamakta. 10.kuruluş yılıda tüm Türk Dünyasını sevindiren önemli bir gelişmeye şahit olduk. Özbekistan Cumhuriyeti Türk Konseyine katılma kararı aldı ve tam hukuklu üye olarak Konseye dahil oldu. Bu tarihi karar oldukça büyük öneme sahipti. Birliğin güçlenmesi ve coğrafiyasının genişlenmesi adına çok mühim bir gelişme oldu.

Nahçıvan Anlaşmanın önsözünde üye devletler, Birleşmiş Milletler Anlaşması’nın amaç ve ilkelerine bağlılıklarını teyit ederek, Türk Konseyi’nin temel amacını, Türk Dili Konuşan devletler arasında kapsamlı işbirliğini derinleştirmek, bölgesel ve küresel barış ile istikrara katkıda bulunmak olarak tanımlamışlardır. Üye ülkeler ayrıca, demokrasi, insan haklarına saygı, hukukun üstünlüğü ve iyi yönetişim gibi temel ilkelere bağlılıklarını ifade etmişlerdir. Türk Konseyi kapsamındaki işbirliği, üye ülkeler arasındaki ortak tarih, kültür, kimlik ve Türk dili konuşan halkların dil birliğinden kaynaklanan özel dayanışma temelinde inşa edilmektedir.

Kuruluşunun 10.yılında Konseyin daha kapsamlı çalışmalar yapacağı ve gelecekte misyonunu dahada genişleteceği planlanmaktadır.

2019 yılında Türk Konseyi bir başka çalışma ile de sadece Türk coğrafiyasında ve üye ülkelerinde değil aynı zamanda diğer ülkelere yönelik stratejisinin olduğunuda göstermiş oldu. Macaristan’ın başkenti Budapeşte’de, Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyinin Avrupa ofisi açılış programını gerçekleştirdi. Türk devletleri ile Avrupa Birliği arasında köprü olacak bu merkez kısa zamanda başarılı çalışmalara imza atacaktır.

Bu gün Türk Cumhuriyetlerinin bir arada olmasına, diplomatik, siyasi, ekonomi ve kültürel iş birliğine oldukça ihtiyaç var. Türk Konseyi bu bağlamda bir çatı rolu oynamaktadır. Türk halklarının kültürüne ve her türlü iş birliğine ışık tutan Konsey gelecekte tüm alanlarda ilişkilerin daha da gelişmesine gereken katkıyı koyacaktır.

10.kuruluş yılını kutlayan Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyini tebrik eder çalışmalarında başarılar dileriz!

Orhan Hasanoğlu

Azerbaycan-Kıbrıs Dostluk Cemiyeti Başkanı

Daha Fazla Göster

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Kapalı