Dünya

Trump’ın barış planına tepki yağdı

Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Başkanı Donald Trump’ın, İsrail-Filistin sorununa çözüm olarak sunduğu “barış planı”na tepki yağdı.

Trump’ın Twitter hesabından İngilizce, Arapça ve İbranice açıklamalarla paylaştığı haritada Filistin’e Kudüs’ün sadece doğusunda bir toprak parçası ayırması ve Müslümanların El Aksa Camii’ne izinle girmesine ilişkin ibare dikkat çekiyor.

Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Başkanı Donald Trump, Filistin-İsrail meselesine “çözüm bulmak” iddiasıyla hazırladığı “Yüzyılın Anlaşmasını” açıkladı. 80 sayfalık anlaşma İsrail hükümeti tarafından memnuniyetler karşılanırken, Filistinli yetkililerin tepkisini çekti.

Trump, açıklamasında Kudüs’ün İsrail’in ‘bölünmez’ başkenti olmaya devam edeceğini söyledi. Amerikalı lider, Filistin’in devlet olarak tanınmasının ise ancak terörden tamamen vazgeçildiğinde mümkün olacağını ifade etti.

Anlaşma gerçekleşirse iki devletli bir yapı ile Filistin, başkenti Doğu Kudüs’ün bir bölümü olan bağımsız bir devlet olarak tanınacak ve sınırları bugünkü topraklarının iki katı olacak. ABD Doğu Kudüs’te ayrıca bir büyükelçilik açacak ve Fİlistin’e 50 milyar dolarlık yardım hibe edilecek. Trump’ın sosyal medyada paylaştığı, anlaşmaya göre ileride Filistin’in nasıl olacağını gösteren harita da büyük tepki topladı. 

Anlaşmada ayrıca Gazze ve Batı Şeria arasında yollar ve köprüler inşa edileceği ancak Batı Şeria’daki yerleşimlerin olduğu haliyle kalacağı belirtiliyor. Önümüzdeki dört yıl boyunca yeni yerleşim yerleri inşa edilmeyecek ancak bu süre dolduğunda yerleşim yeniden başlayacak. Bu süre boyunca güvenlik ve polis gücü İsrail tarafından sağlanacak.

Trump konuşmasında, İsrail’e karşı nefretin, Hamas’ın faaliyetlerinin ve ‘İslami cihat’ın sonlandırılması gerektiğine vurgu yaptı.

Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas’a da seslenen Trump, “Abbas, barış yolunu seçersen hem ABD hem diğer ülkeler yardım için yanında olacaktır.” dedi.

ABD Başkanı, Filistinlilerin anlaşmayı gözden geçirip, bağımsız devlet olmak için 4 yıllık süresi olduğunu sözlerine ekledi.

Trump’ın “Yüzyılın Anlaşması” olarak nitelediği plana en büyük tepki Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas’tan geldi. Ramallah kentinde basın toplantısı düzenleyen Abbas, “Stratejimiz, işgali sona erdirme mücadelemize dayanıyor ve halkımız bu planı tarihin çöplüğüne atacak. Kudüs satılık değildir” dedi.

“Hiçbir Filistinli Müslüman veya Hristiyan’ın (Trump’ın) bu planını kabul etmesi mümkün değil.” diyen Abbas, Trump’ın açıklamalarını reddettiklerini açıkladı. 

“Filistin halkı ve toprakları parayla satın alınamaz”

Trump’a bir tepki de Türkiye’den geldi. Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamada, Filistin-İsrail meselesine “çözüm bulmak” iddiasıyla hazırlanan barış planının “ölü doğduğu” belirtilerek, “Bu plan, iki devletli çözümü öldürmeyi ve Filistin topraklarını gasp etmeyi hedefleyen bir ilhak planıdır. Filistin halkı ve toprakları parayla satın alınamaz.” değerlendirmesine yer verildi.

Ankara: Kudüs kırmızı çizgimizdir

Kudüs’ün, Türkiye’nin kırmızı çizgisi olduğu vurgulanan açıklamada, şunlar kaydedildi:

“İsrail’in işgal ve zulmünü meşrulaştırmaya yönelik adımlara izin vermeyeceğiz. Kardeş Filistin halkının daima yanında olacağız. Filistin topraklarında bağımsız Filistin için çalışmaya devam edeceğiz. Filistin’in kabul etmeyeceği hiçbir planı desteklemeyeceğiz. İşgal politikalarına son vermeden Orta Doğu’ya barış gelemez.”

İran’dan sert yanıt: ABD ile siyonist rejim arasında bir anlaşma

Tahran yönetimi de Trump’ın barış planına ilişkin sert eleştirilerde bulundu. İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani’nin danışmanı Hüsameddin Aşina, ABD’nin İsrail-Filistin meselesine ilişkin açıkladığı barış planının “dayatma ve yaptırım planı” olduğunu belirterek, Trump’ın önerisini, “ABD ve siyonist rejim arasında bir anlaşma” olarak niteledi.

ABD’nin bu adımla Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin kararlarını tek taraflı ihlal ettiğini vurgulayan Aşina, “(Filistin’de) yeni bir intifada (başkaldırı) bekliyoruz.” ifadesini kullandı. 

İran Dışişleri Bakanı Zarif: Barış planı bir kabus

İran Dışişleri Bakanı Cevad Zarif sosyal medya hesabından Trump’ın önerisini “sözde barış planı” olarak ifade ederek bölge ve dünya için “bir kabus” değerlendirmesini yaptı.

Zarif, planın batmakta olan emlak piyasasını ayağa kaldıracak bir rüya projesi olduğunu belirterek, “Umarım, bu plan şu anda yanlış ağacın altında havlayan tüm Müslümanlar için de bir uyanış olur.” dedi.

Ürdün: Doğu Kudüs Filistin’in başkenti olmalı

Ürdün Dışişleri Bakanı Eymen es-Safedi de ABD‘nin Orta Doğu Planı ile Filistin bölgelerini ilhak ederek Yahudi yerleşim yerlerini genişletme girişimlerine karşı uyarıda bulundu.

Safedi, bölgede kalıcı barışın yolunun ancak Filistin halkının haklarını tanıyan iki devletli bir çözümden geçtiğini belirterek Doğu Kudüs’ün Filistin devletinin başkenti olması gerektiğini belirtti. 

BM Genel Sekreteri Guterres’ten Trump’a tepki: İki devletli çözümden yanayız

Söz konusu plana BM’den de tepki geldi. BM Genel Sekreter Sözcülüğünden yapılan açıklamada, Genel Sekreter Antonio Guterres, ABD Başkanı Donald Trump’ın tek taraflı Orta Doğu barış planını eleştirdi.

Guterres’in barış planına BM kararları, uluslararası hukuk, ikili anlaşmalar, 1967 sınırları dahilinde ve iki devletli çözüm temelinde destek verdiğinin altı çizilerek, Filistinlileri ve İsraillileri sorunu çözmek için desteklemeye devam edeceği belirtildi. Açıklamada, ”BM’nin iki devletli çözüme yönelik pozisyonu, yıllardır Güvenlik Konseyi ve Genel Kurul kararlarıyla tanımlanmıştır.” ifadesi kullanıldı.

Avrupa Parlamentosu: Harita taraflı bir planın parçası

Avrupa Parlamentosu’nda (AP) temsil edilen sağ muhafazakar partilerin ortak parlamento grubu olan Avrupa Halk Partisi Sözcüsü Michael Gahler, söz konusu planın Avrupa Birliği (AB) ülkeleri ve Birleşmiş Miletler’in (BM) politikalarıyla uyuşmadığını söyledi.

Gahler, Kudüs’ün İsrail’in başkenti olarak tanınmasının, ABD Büyükelçiliği’nin Tel Aviv’den Kudüs’e taşınmasının, Batı Şeria’daki Yahudi yerleşim yerlerine destek verilmesinin ve Ürdün Vadisi’nin kontrolünün gelecekte İsrail’e verilmesini öngören Trump’ın önerisini “tamamen taraflı bir planın parçası” olarak değerlendirdi.

İngiltere: Boris Johnson’dan plana destek

İngiltere Başbakanı Boris Johnson ise Trump’ın planına destek veren bir açıklama yaptı. Johnson’ın sözcüsü İngiliz başbakanın Trump ile yaptığı görüşmede planı geleceğe olumlu etkileri olacak bir adım olarak değerlendirdiğini iletti. İkili, Trump’ın planını açıklamasından kısa bir süre önce görüşmüştü.

Trump: Barış planı Filistinliler için son şans

ABD Başkanı Donald Trump, 80 sayfa uzunluğundaki Orta Doğu barış planının hem İsrail hem de Filistin tarafı için çok değerli maddeler içerdiğini belirterek, Kudüs’ü İsrail’in “bölünmez” başkenti olarak kabul edileceğini ve planın Filistinliler için son şans olduğunu söyledi.

Trump, planının Filistin için başkenti Doğu Kudüs’te olan bağımsız bir devlet öngördüğünü ifade etti, ancak söz konusu başkentin neresi olacağı konusunda detaya girmedi. Trump ayrıca Filistin’e bağımsız bir devlet olabilmesinde gerekli koşulları yerine getirebilmesi için 4 yıllık süre öngördüklerini belirtti.

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu